Dit opinieartikel is ook verschenen in de Gelderlander.

Wij hebben de vorige week weer veel gelezen in De Gelderlander over de boskap tussen Nijmegen en Mook, wat ons noopt tot een ander verhaal. Er bestaat Europese regelgeving die ons verplicht tot het beschermen van bedreigde diersoorten. Wij vinden het beschermen van bedreigde diersoorten ook een nobel streven, maar enkele kanttekeningen zijn op zijn plaats:

Veel van de te beschermen diersoorten doen het spectaculair goed doen op andere plekken in het land, bijvoorbeeld de gladde slang en de nachtzwaluw. De roodborsttapuit blijkt het ook op open graslanden en uiterwaarden goed te doen.

In die regelgeving is niet vastgelegd hoe en waar je deze soorten dient te beschermen, ook niet dat er grote stukken bos moeten wijken voor heide. Zeker niet op zoveel plaatsen in ons land als nu het geval is.

Als over bosbeheer gepraat wordt, staat het resultaat al vrijwel vast: bos moet weg, heide zal er komen.
Hoe zou het beter kunnen? Als je al heidevelden in stand zou willen houden is het een betere optie om enkele heideterreinen goed te beheren. Nu al is het beheer van heidevelden vaak tot mislukken gedoemd. Nog meer heidevelden be?tekent minder kans op succesvol beheer. Dat zal uiteindelijk ten koste gaan van de te beschermen dieren. Maar de bossen zijn we dan wel kwijt.

Bekijk het beschermen van soorten op grotere schaal: een grotere regio, landelijk, Europees. Door het op de vierkante kilometer te bekijken is er altijd wel een dier?soort die je zou kunnen beschermen. Met natuurbeheer moet je verstandig omgaan, je blik vergroten, doel en middel dienen met el?kaar in verhouding te zijn. Nu moe?ten er zoveel wijken voor een twijfelachtig beschermingsbeleid.

Het bos tussen Nijmegen en Mook was zich voor een groot deel natuurlijk aan het ontwikkelen. Zo’n bos, met dikke bomen, dat ongestoord ouder kan worden is pas echt zeldzaam in Nederland en in?tussen vrijwel overal in de wereld. Dat zou beschermd moeten worden.

Dit blijkt ook uit het EU-actieplan voor de bossen, waarin gemeld wordt dat ‘bossen van vitaal belang zijn voor de instandhouding van de biodiversiteit en de strijd tegen de klimaatverandering’. Er wordt als doel gesteld de bosecosystemen in stand te houden en te vergroten. In de bossen tussen Nijmegen en Mook is, in de eerste fase, 83 hectare praktisch helemaal gekapt. Hoe?wel Heiderijk op haar website zegt dat voor elke gevelde boom er een terugkomt, wordt er, zoals inmiddels bekend is, slechts 5 hectaren herplant. Dit heeft te maken met het gegoochel met cijfers: er wordt veel van de kap onder dunning en opslag verwijdering geschoven en daar staat geen herplantplicht op. Herplant klinkt op papier heel mooi maar in de praktijk komt er weinig van terecht. Ook voorstanders van de kap hebben twijfel over de herplant door Heiderijk. En dan komen we op de redenen voor dit project: niets meer en min?der dan Natuur Monumenten en Staats Bosbeheer draaiende hou?den. En hiermee bedoelen wij niet dat ze er geld aan verdienen.

NM en SBB zijn voor een groot deel afhankelijk van subsidies. Ze moeten daarvoor hun eigen markt cre?ren, plannen maken die de grootste hoeveelheid subsidie opleveren. Dat is een normaal economisch principe.

Het project kost veel, maar NM en SBB blijven aan het werk. De na?tuur (voor zover mogelijk) haar gang laten gaan vraagt weinig arbeidskracht en levert dus niet die subsidiegelden op.

Het plan Heiderijk is buiten ons blikveld gemaakt. De argumentatie wordt geleverd door (een deel van) de ecologische elite van natuur- en milieuclubs die met ‘wensnatuur’ bezig is en het woord ‘bodiversiteit’ roept. Met dit toverwoord stopt elke kritische kijk op natuur?beheer, we mogen er niets meer van zeggen.

Kijk met respect naar de natuur.

Bekijk de rol van subsidies en Europese regelgeving. Dit, wat hier en elders in het land gebeurt, kan nooit de bedoeling zijn, van welke regelgeving dan ook.

Paul Baken en Margriet Timmermans, namens de Actiegroep Red ons Bos