SP Nijmegen :: Opinie :: Zachte heelmeesters

nijmegen.sp.nl

Zoeken in Nijmegen

Zachte heelmeesters ... oftewel: het drama van het MFC

Door José Verheijen, gemeenteraadslid voor de SP in Nijmegen

In de Gelderlander van zaterdag 11 juni wordt gesteld dat wethouder van Rumund niet te benijden valt en gezien de ontwikkelingen bij het Multi-Fuctionele Centrum, opvang voor verslaafde daklozen, is daar ook wel iets voor te zeggen. Maar dan wel vanuit een andere invalshoek dan dat deze krant stelt.
Destijds was een groot deel van de raad, waaronder ook ik, groot voorstander van een dergelijke voorziening. Het MFC leek de oplossing om verslaafde daklozen zorg en opvang te bieden terwijl tegelijkertijd via toezicht de veilgheid in de direkte omgeving gewaarborgd zou kunnen worden.
Het neerzetten van de voorziening is niet zonder slag of stoot gegaan. Niemand wilde een dergelijk centrum in zijn direkte nabijheid. Het lag allemaal erg gevoelig. Toch werden omwonenden, ook door gemeenteraadsleden, overtuigd van de mogelijkheden van een dergelijk experiment. Het ontbrak toch niet bepaald aan enthousiasme.

Het MFC slaagt er niet in zijn doelstellingen te bereiken. Er is chronisch sprake van onderbezetting. Men slaapt- bij mooi weer- liever buiten.
Dat dit de praktijk is liet zich destijds niet aanzien. Op een van de daklozendagen, inmiddels weer enkele jaren geleden, werd de gemeente om de oren geslagen dat zij in gebreke bleef wat betreft een opvang voor verslaafde daklozen. Ongeveer een jaar geleden werd de APV met betrekking tot het beboeten van buitenslapers niet geactiveerd omdat er te weinig bedden waren en het onredelijk zou zijn om dit op daklozen af te wentelen. De geschiedenis van het MFC ligt dus niet zo eenduidig. Er was wel degelijk behoefte aan.
Het moest, ondanks protest uit de buurt, zo snel mogelijk open.

Het verhaal dat het MFC gemeden wordt omdat er te strenge regels gehanteerd worden zal een feit zijn maar ook hier is nadrukkelijk op aangedrongen door de gemeenteraad.
Natuurlijk is het belangrijk om te kijken naar hoe er vorm wordt gegeven aan het beleid binnen het MFC maar het bestaan van regels, zoals sluitingstijden, gebruik van spuitersruimte, algemene omgangsvormen, tolerantie ten opzichte van elkaars gebruik(alchohol en drugs) vind ik niet verkeerd. In elke samenleving, hoe groot of klein dan ook, is het geven en nemen, aanpassen en inschikken- ik zie niet in waarom dit niet zou gelden voor verslaafde daklozen.
De NuNN, nu plotseling gezien als het alternatief voor het MFC- dit terwijl ze nog niet eens zolang geleden onder curatele werden gesteld- hanteert ook onderlinge regels waarbij duidelijk afspraken gelden dus aan de regels alleen kan het niet liggen.

Volgens M. Kraan speelt in de terugloop van het bezoekersaantal in het MFC ook de zogenoemde veelplegersaanpak een rol. Dit kan kloppen. Het veelplegersbeleid was overigens vooraf niet te voorzien. Het is meer en meer gebruikenlijk om de straatcriminaliteit aan banden te leggen via een intensief volgssysteem waarbij dus sneller en vaker vrijheidsstraffen worden opgelegd. De veelplegers doelgroep is niet zelden verslaafd en veelal dakloos en kan dus in principe bezoeker zijn van het MFC
. Het Justitiebeleid maakt dat een deel van hen vaker in een justitiele inrichting verblijft en dus minder in een MFC. Dit zal alleen maar toenemen sinds oktober 2004 omdat vanaf dat moment de zogenoemde ISD- maatregel van start is gegaan. De Instelling Stelselmatige Daders zal gaan betekenen dat meer en meer veelplegers langer, tot 2 jaar, achter de tralies verdwijnt op een sober regiem. Hulp wordt alleen dan geboden als men gemotiveerd is.
Tegen de verwachting in blijken nogal wat- gedetineerde- veelplegers minder afkerig van een dergelijke maatregel als waarvan uit was gegaan. De mogelijkheid om langdurig en intensief aan de individuele problematiek te werken biedt meer soelaas dan doelloos om de zoveel maanden weer enkele weken gast te zijn bij Justitie. Men ervaart de maatregel als dat Justitie nu eens eindelijk echt stilstaat bij hun problematiek. Het vrijblijvende en halfslachtige beleid van weleer werd veelal ervaren als een gebrek aan zorg. Men komt niet uit het criminele circuit zonder hulp. Kortom, uiteindelijk blijkt er nadrukkelijk een behoefte aan stevige grenzen en aan een strakke structuur. Het project, maar dit ter zijde, zal overigens alleen dan slagen als na het intensieve ISD-verhaal van 2 jaar, serieus nazorg wordt geboden door de gemeentes waartoe de veelplegers uiteindelijk behoren. Er zal gezorgd moeten worden voor huisvesting, al dan niet via begeleid wonen en toeleiding naar werk of sociale activering.

Met bovenstaande wil ik aangeven dat de onderbezetting van het MFC meedere factoren kent dan alleen maar een verkeerd beleid van het MFC. Er is enerzijds de tolerantie van het gemeentelijk beleid bijvoorbeeld ten aanzien van het buitenslapen. Anderzijds is er de veel actieve veelplegersaanpak.
De kritiek die ik wel heb op het MFC, maar ook hier vind ik dat dit niet alleen het MFC verwijtbaar is, is het gebrek aan doorstroming. Hierin speelt o.a. het ontbreken van een sociaal pension een belangrijke rol. Wat betreft een zinvolle dagbesteding, Bureau Dagloon blijkt perfect aan te sluiten bij veel verslaafde daklozen temeer omdat er ook een centje extra te verdienen valt. Bureau Dagloon bestond echter nog niet ten tijde van de oprichting van het MFC.
Kortom, de kritiek die er nu is op het MFC is ten dele terecht maar in het falen speelt de gemeenteraad zelf ook een rol. De onderbezetting heeft meerdere oorzaken.

De vraag is nu, wel of niet doorgaan met het MFC?
Ik denk dat een MFC alleen dan kansen van slagen heeft als bepaalde regels in acht worden genomen en breed gedragen worden, ook door de gemeenteraad, nl dat als er voldoende bedden zijn buitenslapen geen alternatief kan zijn. Daarnaast moet een MFC ook regels hanteren en kunnen hanteren en daarvoor niet de zwarte piet krijgen toegespeeld vanuit de gemeenteraad.
Ook moeten er mogelijkheden zijn tot doorstroming, hier ligt een belangrijke gemeentelijke taak (sociaal pension, begeleid wonen) en er moet een zinvolle dagbesteding zijn. Bureau Dagloon blijkt hiervoor een prima optie. Dus dit moet beter met elkaar worden afgestemd.
Misschien dat het MFC bezien kan worden als een tijdelijke oplossing voor de daklozenproblematiek, het zou mooi zijn als er tal van kleinschalige zelfredzame projecten gecreëerd kunnen worden maar daar gaat m.i. nog heel wat aan vooraf vooreer dit echt gaat lukken. Dus zo eenvoudig ligt het allemaal niet.
In elk geval vind ik dat het MFC goed geëvalueerd moet worden, alsook het daarbij behorende gemeentelijke beleid.

Dit opinie-artikel verscheen op 29 augustus 2005 in De Gelderlander