SP fractie - Algemene beschouwingen 2004

nijmegen.sp.nl

Zoeken in Nijmegen

Algemene beschouwingen 2004

Uitgesproken tijdens de raadsvergadering van 10 november 2004 door Hans van Hooft jr.

Voor ik hier over de begroting spreek, wil ik eerst even stilstaan bij de gruwelijke moord op Theo van Gogh. Het spreekt voor zich dat we hierover allemaal geschokt en boos zijn. We worden er allemaal doodziek van als je de brief van de dader leest. Iedereen is het erover eens dat de moordenaar en andere levensgevaarlijke extremisten hard aangepakt moeten worden. Maar veel moeilijker is het antwoord op de vraag: hoe kunnen we dergelijke misdaden in de toekomst voorkomen? Wat is het antwoord van Nederland op religieus fanatisme? Dat we fanatici hard moeten aanpakken is helder, maar hoe nemen we de voedingsbodem weg. En wat is dan die voedingsbodem?

Afgelopen week heeft heel Nederland ook over deze vragen gesproken. In al die discussies is in elk geval een ding duidelijk: er zijn geen eenduidige oorzaken voor dit probleem en dus zijn er geen eenvoudige oplossingen die dit probleem met wortel en tak uitroeien. Er is in die discussies heel wat gepasseerd: de Islam, Islamieten de cultuur in islamitische landen, het ontbreken van de Verlichting, maar ook Bin Laden, Bush, Irak, Israël en de decennia lange Palestijnse onderdrukking. En dichter bij huis worden ook tal van oorzaken genoemd: moskeeën, islamitische scholen, witte en zwarte wijken, schooluitval, sociaal economische achterstand, de groeiende kloof tussen allochtoon en autochtoon (hoe vaak ik niet heb horen spreken over wij en zij), allochtonen die vervreemden van de Nederlandse samenleving met als gevolg gebrek aan loyaliteit aan diezelfde samenleving en dus wegkijken bij extremistische ontwikkelingen binnen de eigen groep. En datzelfde zien wij nu ook aan de andere kant, als scholen de fik in gaan. Daar zijn ook mensen die weten wie dat doen en die kijken nu ook weg.

Die hele opsomming van de problemen geeft aan dat het allemaal niet zo simpel is. Helemaal als blijkt dat de vermoedelijke dader hier geboren is, redelijk opgeleid en daarmee in sociaal economisch opzicht geïntegreerd. Daarmee is direct duidelijk dat er niet één simpele oplossing is die de voedingsbodem van extremisme wegneemt. Op veel oorzaken hebben we vanuit Nijmegen of Nederland zelfs geen enkele invloed als je kijkt naar de wereldwijde context. Wel is de afgelopen week weer pregnant duidelijk geworden dat er in Nederland een enorme kloof ligt tussen veel allochtonen en veel autochtonen. Het dichten van die kloof is volgens mij de belangrijkste taak voor ons als politiek en voor de samenleving als geheel. We nemen daarmee een aantal oorzaken voor extremisme weg, maar het belangrijkste is dat daarmee het loyaliteitsvraagstuk ook anders komt te liggen. Dan wordt er niet meer wordt weggekeken, maar ingegrepen. En krijgen fanatici geen kans om hun vleugels uit te slaan in de Nederlandse samenleving. Dit betekent wel dat elke vorm van vrijblijvendheid overboord gegooid moet worden.

We zeggen nu, verschillende fracties hebben dat gezegd: we moeten gaan praten. Ik ben het daar hartgrondig mee eens, maar ik wil er gelijk bij zeggen: mensen, alleen praten is niet genoeg. Iedereen die na Pim Fortuijn dacht dat het allemaal wel weer zou overwaaien, het komt allemaal wel weer goed, moet nu toch wel wakker zijn. Het komt niet vanzelf goed. Het integratievraagstuk is en blijft het belangrijkste maatschappelijke vraagstuk voor de komende jaren. Het dichten van de kloof tussen allochtonen en autochtonen moet daarom politieke topprioriteit krijgen, voor ons allemaal. En dat geldt ook voor Nijmegen. Want er is geen enkele reden om te denken dat het hier in Nijmegen beter gesteld is dan elders. Onlangs nog een rapport waaruit blijkt dat ook de tolerantie tussen bevolkingsgroepen in Nijmegen gewoon terugloopt. Met de discussie rond het Deltaplan integratie hebben we volgens mij een aantal belangrijke problemen laten liggen. Met name op het vlak van onderwijs en huisvesting. Ik wil die discussie op dit moment niet overdoen. Maar ik wil wel iedereen vragen om nog eens goed na te denken of we echt alles doen wat in ons vermogen ligt om de verwijdering tussen allochtonen en autochtonen tegen te gaan en te dichten. De SP-fractie vindt dit een zeer urgent vraagstuk. Wij zouden de discussie hierover ook niet bij vanavond willen laten. Want wat mij betreft starten we een nieuwe ronde: Deltaplan voor Integratie 2. Of wellicht nog beter: Deltaplan dicht de kloof. Het kan niet anders dan dat wij de voorwaarden scheppen dat mensen samen kunnen leven. Gemengde wijken en gemengde scholen zijn zeker geen garantie voor het oplossen van problemen, maar wel een noodzakelijke voorwaarde, willen mensen samen kunnen leven. Ik wil aan alle fracties hier vragen in de tweede termijn helder te maken of jullie opnieuw die discussie aan willen over hoe wij de integratie gaan bevorderen in deze stad.

Dan de begroting zelf. De leuke dingen voor de mens, zullen we maar zeggen. We hebben een motie ingediend samen met coalitiegenoten GroenLinks en PvdA. Ik wil daar graag wat op toelichten. Om te beginnen: het terugdraaien van de bezuiniging accres areaaluitbreiding. Klinkt heel technisch, maar gaat gewoon over schoon, heel en veilig, 6 ton in 2006, jaarlijks oplopend met 3 ton. Als SP vinden wij het niet erg verstandig te bezuinigen op schoon, heel en veilig. Op de areaaluitbreiding komen wij tekort. Zoals u elders in de begroting heeft kunnen lezen: komen we jaarlijks 4 miljoen tekort op de wijkbeheerplannen. (100.000 euro per wijk keer 40 wijken). Verder drukken er op het onderhoudsbudget kapitaalslasten waardoor er in de praktijk nauwelijks geld overblijft voor schoon, heel en veilig. Vandaar dat de SP-fractie deze bezuiniging zeer onverstandig vindt. De stelpost wordt wat ons betreft gewoon opgenomen in het onderhoudsbudget. En mochten er toch fracties zijn die op schoon, heel en veilig willen bezuinigen, dan moet die discussie maar terugkomen bij de Perspectiefnota. Maar nu even tussendoor die bezuiniging er doorheen fietsen, wat ons betreft niet.

Dan de herberekening storting reserve Waalsprong. Dit punt kwam voor de SP en ook voor anderen als een duveltje uit een doosje. En het gaat toch om aanzienlijke bedragen. Maar om deze miljoenen bedragen nu al in te boeken gaat ons iets te snel. De SP wil eerst duidelijkheid waarover we het hier precies hebben. Met het nieuwe voorkeursmodel Waalsprong is in elk geval een herberekening op zijn plaats. Overigens zijn wij niet optimistisch over het uiteindelijke saldo. Met name omdat er nog tal van voorzieningen gerealiseerd moeten worden in de Waalspring en die zitten er allemaal nog niet in. Maar wat ons betreft is dat een discussie die bij de Perspectiefnota integraal gevoerd dient te worden en niet nu. Verder kan ik u nu al zeggen dat de SP-fractie gaat voor een volwaardig voorzieningenniveau in de Waalsprong. Waar in het verleden nieuwe wijken pas na tien jaar dezelfde voorzieningen kregen als de rest van de stad, willen wij diezelfde fout voor Lent en Oosterhout niet nog een keer maken. Het is voor de SP onbespreekbaar als er pas over 10 jaar sportclubs naar Oosterhout komen. Ik heb begrepen dat het college daar inmiddels ook zo over denkt. Daar ben ik erg blij om. Van de wethouder Sport zou ik graag willen horen op welke termijn Oosterhout zijn eerste voetbal-, tennis- of hockeyclub kan begroeten.

In Oosterhout zijn de speeltuintjes inmiddels als paddestoelen uit de grond geschoten. En dat is heel mooi. Maar voor de oudere jeugd is er in Oosterhout helemaal niets te doen. Langs de weg staat een oude zeecontainer en daar mogen onze jongeren het mee doen. Van het college wil ik daarom weten wanneer Oosterhout zijn eerste trap- en basketbalveldjes krijgt? En wellicht staat een skatebaan ook nog op het wensenlijstje van de Oosterhoutse jongeren.

Maar het alternatief is dat het allemaal niet gebeurt en dat we hetzelfde doen als we bijvoorbeeld in Lindenholt in het verleden hebben gedaan en ik zou dat dus zeer onverstandig vinden. Inmiddels staat er in Oosterhout een prachtig voorzieningenhart, de Klif. Maar dat is voorlopig een paar maatjes te groot voor de wijk. En dus staat er behoorlijk wat ruimte leeg. Mijn vraag aan het college is: wanneer kan Oosterhout haar eigen jeugdhonk openen? Dat kost immers bijna niets. De huisvesting kan gratis, vrijwilligers zijn er zeker te vinden, alleen enige ondersteuning van Tandem kost wat geld. Voor Tandem is inmiddels geld toegezegd in het kader van de wijkexperimenten. De vraag is of wij ook leegstaande ruimte in het voorzieningenhart om niet beschikbaar willen stellen, zodat ze morgen aan de slag kunnen. Dat was even een intermezzo uit de wijk. Dan weer terug naar de begroting. Met het schrappen van de post reservering Waalsprong spelen we op korte termijn behoorlijk wat geld vrij. Dit betekent dat de belastingverhoging van 2,5 miljoen niet nodig is en dat 1,5 miljoen volstaat.

Dat is voor de korte termijn. Bij de Perspectiefnota hebben wij een zeer serieus probleem rondom dat Waalsprong-geld op te lossen en die mogelijkheden worden wellicht gevonden in het precariogeld. Mocht dat niet lukken, dan hebben wij een serieus financieel probleem en zullen wij opnieuw moeten bezuinigen. Als het wel lukt, zijn wij van een hoop ellende verlost. Dan die bezuiniging van 2,5 miljoen terug naar 1,5 miljoen. Daar zijn wij in de coalitie in goed overleg tot de conclusie gekomen dat verhoging van de OZB beter voor de burgers is dan verhoging van het rioolrecht voor alle woningeigenaren. Omgerekend hebben we het gemiddeld over 15 euro per huishouden per jaar. Huurders in goedkope woningen betalen zo’n 4 euro extra. Woningbezitters van duurdere vrijstaande woningen zijn 30 a 40 euro per jaar extra kwijt.

Dan de precario op leidingen. Daar hoef ik niet zo heel veel over te zeggen, behalve dat daar in het verleden nogal wat misverstanden over zijn geweest en nogal wat juridische procedures over gevoerd. Maar de conclusie is: het mag voor gas, water en elektriciteit. Media en telefonie schijnt weer anders te liggen, maar dat moet het college maar uitzoeken. Uit ervaringen elders blijkt ook dat de elektriciteitsbedrijven de precario niet één op één doorvertalen naar de consument van de gemeente, maar dat de lasten worden uitgesmeerd over het hele netwerk. En dat is goed nieuws voor Nijmegen. Want dat betekent dat de Nijmeegse bevolking wel de lusten, maar niet de lasten heeft. Dat vinden sommigen misschien niet zo fraai (en ik eigenlijk ook niet), maar in tijden van nood moet je inventief zijn.

Dan nog even wat commentaar op het rapport over de overhead. Als eerste indiener van de motie bepaal eerst de overhead en dan pas de bezuinigingen kan ik u melden dat ik behoorlijk teleurgesteld ben in de resultaten van dit onderzoek. De gestelde vraag is niet beantwoord, en voor de conclusie ‘je kunt geen appels met peren vergelijken’ heb ik geen duur onderzoeksbureau nodig. Die conclusie kan ik ook trekken. Wel is op bladzijde 1 duidelijk dat er grote verschillen zijn in de bruto uurtarieven tussen de verschillende organisaties. En het zijn deze tarieven die iets zeggen over de organisatie. Bij Tandem kost 1 fte in het veld ons op jaarbasis meer dan 100.000 euro. Bij Passade kost 1 fte in het veld ons 65.000 euro. En de interessante vraag is nu: waardoor komen die verschillen? Mijn stelling: dat zit vooral in de overhead, houd ik voorlopig overeind tot het tegendeel bewezen is. Alleen, niemand die dat op dit moment hard kan bevestigen. Overigens is dit lijstje niet zonder consequenties. Als wij jaarlijks 8 ton bezuinigen op 5 instellingen. Dan raken deze instellingen samen 10 mensen in het veld kwijt (1 fte gemiddeld 80.000 euro). Dat is heel vervelend en soms ook zeer onwenselijk. Maar om nu te spreken over de totale ontmanteling van de maatschappelijke opvang gaat mij te ver. Daar is geen sprake van. Overigens om 3 ton opzij te zetten voor de knelpunten op dit terrein, denk ik dat wij hier in april op een goede manier echte problemen kunnen oplossen.

Dan Niederrhein. Ik heb geen probleem met meer aandacht voor Niederrhein. Ik heb wel grote problemen als wij vanuit Nijmegen geld in gaan investeren. Want sinds wanneer gaan wij als gemeente Nijmegen investeren in privaat riskant ondernemerschap. Daar hebben wij niets mee te doen. Overigens, diegenen die zeggen de naam Nijmegen aan het vliegveld verbinden, daar moeten wij geld voor betalen, dan denk ik: waar zit uw economisch verstand? What the hell is Niederrhein? Nijmegen, dat is een naam die verkoopt. Wij moeten geld vragen voor het feit dat zij onze naam mogen gebruiken.

Dan nog even het initiatief van de heer Van Hees over de bibliotheek. Daar wil ik het hier toch ook even over hebben. Wij hebben een serieus probleem met de bibliotheek en wij kunnen op deze voet niet verder. Aan twee kanten zijn de stellingen betrokken, ieder heeft zijn eigen gelijk, de raad zegt wij bepalen welke filialen er dicht gaan en als u filialen sluit, bezuinigen wij op u en de bibliotheek zegt wij bepalen welke filialen er dicht gaan en als u daarop gaat bezuinigen, sluiten wij nieuwe filialen. Als wij op die weg doorgaan, dan is dat een heilloze weg. Nu kunnen wij een zogenaamde commissie van drie wijze mensen aanstellen die neutraal zijn. Ik had van Pieter Smals begrepen, es soll geredet werden. Wat wij nog niet hebben gedaan is dat wij hebben gesproken met mensen uit de raad met dit gezamenlijke beeld voor ogen om dit probleem op te lossen. Ik voel er dus veel meer voor om eerst drie wijze mensen uit de raad aan te wijzen die gaan praten. Dus een direct gesprek, een normaal gesprek, allebei constaterende dat we op deze voet niet door kunnen gaan en kijken van jongens, hoe kunnen wij daar samen uitkomen. Dan ben ik optimistisch over het oplossend vermogen van mensen die een beetje verstandig zijn. Mocht dat niet lukken en je zou bijvoorbeeld een deadline kunnen stellen van binnen 2 maanden willen wij resultaat niet, mocht dat niet lukken, dan kun je altijd zeggen over 2 maanden zetten wij onze commissie van wijze mensen in, want wij komen er niet meer uit.

Het belangrijkste nieuws van de fractie valt te lezen op de nieuwspagina.
De raadsleden stellen regelmatig schriftelijke vragen en dienen moties en amendementen in bij raadsvergaderingen. Ook zijn de initiatiefvoorstellen te lezen en de belangrijkste debatbijdragen.
Op een aantal thema's worden dossiers bijgehouden.
De wethouders hebben een aparte pagina, waar ook valt te lezen hoe ze zijn te bereiken.
Contact opnemen kan ook. Kijk wanneer de fractieassistent aanwezig is of vul direct een contactformulier in.
Welke kant de SP op wil in Nijmegen valt te lezen in het verkiezingsprogramma 2006 - 2010 .