Nijmegen, 10 november 2009
Aan: Het College van Burgemeester en Wethouders van Nijmegen
Van: Marloes Piepers, SP-fractie Nijmegen
Betreft: Schriftelijke vragen, conform artikel 39 van het reglement van orde
Onderwerp: Aanpassingen in nieuwbouw woonzorgcentrum
Geacht College,
Enige tijd geleden is woonzorgcentrum“de Zonnebaars” opgeleverd. Hier wonen de bewoners van het voormalig verzorgingshuis “Nieuw Malderborgh”. Kort na de verhuizing bleek dat er nogal wat gebruiksonvriendelijke zaken zijn in zowel de woningen als in de gemeenschappelijke ruimtes en entree. Denk aan hoge drempels, te smalle galerij (om elkaar met rollator te passeren) en een te kleine draaicirkel bij de voordeur (entree gebouw).
Huisvesting van ouderen zal de komende jaren een steeds belangrijker punt zijn. Steeds meer mensen zullen en willen langer zelfstandig blijven wonen. Het gevolg daarvan is dat woningen moeten worden aangepast, voor zo ver dat mogelijk is.
Als eenmaal de stap naar een woonzorgcentrum gemaakt moet worden, lijkt het de SP-fractie handig dat bij de bouw van dergelijke centra al rekening gehouden wordt met de (toekomstige) gebruikers er van. Het is voor de SP-fractie onbegrijpelijk wanneer er voor een doelgroep (zoals ouderen en gehandicapten) gebouwd wordt zij onneembare drempels bij deuren tegenkomen na oplevering. En dan vervolgens een beroep moeten doen op de Wmo om deze te laten egaliseren. Andere individuele aanpassingen zoals beugels, verhoogde toiletten en douchestoel zijn voorzieningen die niet iedereen nodig heeft en hoeven dus niet standaard aanwezig te zijn.
De SP-fractie vindt dat er onvoldoende rekening is gehouden met de toekomstige bewoners en hun benodigdheden om zo zelfstandig en veilig mogelijk in hun appartement te kunnen wonen. Hoge drempels zouden niet voor mogen komen, en het is dan ook zonde van het gemeenschapsgeld dat het aanpassen van de drempels nu voor rekening van de Wmo komen.
Ook bij andere aspecten in het gebouw lijkt onvoldoende te zijn nagedacht over de toekomstige doelgroep.
In de toekomst zijn er nog een aantal andere woonzorgcentra die hun oude gebouw gaan verlaten en een nieuw pand laten bouwen. Denk hierbij aan de Honighoeve (bouw reeds gestart) en de Orangerie in Malvert. Volgens de SP-fractie is het van algemeen belang om er op toe te zien dat deze gebouwen gebouwd worden met niet alleen het dan geldende bouwbesluit als richtlijn maar dat er verder wordt gekeken dan de neus lang is. Hou rekening met de doelgroep die er gaat wonen, betrek toekomstige bewoners bij de nieuwbouwplannen en vraag deskundig advies over de toegankelijkheid en bruikbaarheid.
De SP-fractie wil daarom graag het volgende van uw college weten:
Met vriendelijke groet,
Namens de SP-fractie,
Marloes Piepers
Geachte mevrouw Piepers,
In antwoord op uw vragen, gesteld in uw brief van 10 november 2009 over de aanpassingen in nieuwbouw woonzorgcomplex ‘De Zonnebaars’, geeft het College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Nijmegen de volgende antwoorden.
1. Wat is de reactie van het college dat na oplevering van de Zonnebaars bewoners geconfronteerd werden met onder andere hoge drempels in hun woning en dat zij nu voor noodzakelijke aanpassing hiervan een beroep moeten doen op de Wmo?
Het college betreurt het dat de bewoners van de Zonnebaars geconfronteerd zijn met gebreken aan hun nieuwe woning. Het college betreurt het evenzo dat Portaal bij de ontwikkeling van het woonzorgcomplex onvoldoende rekening heeft gehouden met de noden van de toekomstige bewoners. Een nieuw complex zou in principe gebruiksklaar moeten zijn voor de doelgroep. Het is daarnaast ontzettend vervelend dat de bewoners voor de aanpassing van de woning een beroep moeten doen op de Wmo. De bewoners worden op deze manier immers onnodig extra belast met administratieve rompslomp. Daarnaast betaalt de belastingbetaler op deze wijze mee aan de aanpassing van nieuwe wooneenheden.
2a. Hoeveel bewoners van woonzorgcomplex “de Zonnebaars” hebben een aanvraag voor woningaanpassingen ingediend bij het Zorgloket van de gemeente?
In totaal hebben 75 bewoners van woonzorgcomplex “de Zonnebaars” een aanvraag voor een woningaanpassing ingediend bij het Zorgloket van de gemeente. Van deze 75 aanvragen zijn er 68 toegekend en zeven afgewezen.
2b. Bij hoeveel aanvragen is een aanpassing nodig gebleken, die niet nodig was geweest als er meer rekening was gehouden met de toekomstige bewoners?
Bij 68 aanvragen (alle toegekende) is een aanpassing nodig gebleken, die niet nodig was geweest wanneer er meer rekening was gehouden met de toekomstige bewoners.
2c. Hoeveel geld is er door de Wmo op dit moment uitgegeven aan woningaanpassingen in “de Zonnebaars”?
Er is op dit moment € 50.642,06 door de Wmo uitgegeven aan woningaanpassingen in “de Zonnebaars”. Dit is exclusief de kosten voor huisbezoek, indicatiestelling, etc.
3. Is het college het met de SP eens dat door vooraf te kijken naar de doelgroep en bepaalde voorzieningen op te nemen geld van de Wmo voor voorzieningen bespaard had kunnen worden?
Het college is het eens met de SP dat het van belang is om, voorafgaand aan de bouw van een nieuw woonzorgcomplex, in overleg te treden met toekomstige bewoners of belangenbehartigers. Op deze manier kunnen de voorzieningen in de woningen vooraf aangepast worden aan de wensen van de toekomstige gebruikers, waardoor aanpassingen na oplevering van het complex in het geheel of gedeeltelijk overbodig zijn. Dit is in het voordeel van de toekomstige bewoners, de gemeente en de belastingbetaler.
De corporatie draagt normaliter de volledige verantwoordelijkheid voor de aanpassing van nieuwe woningen. In deze kwestie hadden corporatie en ZZG samen de bouw van het nieuwe woonzorgcomplex voorbereid.
Portaal heeft een groot gedeelte van de aanpassingen gefinancierd. Maar omdat we de nieuwe bewoners van het complex niet de dupe wilden laten zijn van de ontstane situatie en er derhalve haast geboden was, hebben wij besloten om het overige gedeelte van de aanpassingen te financieren vanuit de Wmo.
4. Is er tijdens het ontwikkelen van de plannen aan de toekomstige bewoners of belangenbehartigers gevraagd om te participeren in de totstandkoming hiervan? Zo nee, waarom niet? Zo ja, op welke manier en met welk resultaat? Zo nee, in hoeverre kan het college de opdrachtgever verplichten om bij nieuwbouw van woonzorgcentra de toekomstige bewoners bij de nieuwbouwplannen te betrekken?
Op 28 mei 2009 is er een bijeenkomst geweest over Parc Maldenborgh, waarbij respectievelijk een vertegenwoordiger van Portaal, een interim-manager van ZZG, het bureauhoofd WMO (gemeente), een indicatiesteller WMO en een bouwkundig adviseur WMO aanwezig waren. Daar constateerde men dat “de Zonnebaars” nog niet volledig toegankelijk was voor de beoogde doelgroep. Van de zijde van de gemeente is daarom aangedrongen op het tijdig realiseren van de benodigde aanpassingen. De vertegenwoordiger van Portaal heeft destijds beloofd om bepaalde problemen, zoals te zware deurklinken, zo snel mogelijk aan te passen.
De toegankelijkheid en bruikbaarheid van het woonzorgcomplex is door ons verder getoetst aan de hand van onze toetslijst. Dit betreft een intern document welke ingezet wordt om te controleren in hoeverre woonvoorzieningen toegankelijk zijn. Op basis hiervan zijn door de architect aanpassingen verricht. Ook hieruit is op te maken dat we aandacht hebben besteed aan de toegankelijkheid en bruikbaarheid van het complex.
Echter, wij kunnen geen zwaardere eisen stellen aan een woonvoorziening, dan voorgeschreven in het Bouwbesluit; weigeringgronden zijn vastgelegd in artikel 44 van de Woningwet en dit laat geen beleidsruimte voor de gemeente open. Het bouwbesluit kent geen gebruiksfunctie specifiek voor seniorenwoningen of ouderenwoningen. Indien wordt voldaan aan de minimale voorschriften van het Bouwbesluit, dan wordt een gebouw voldoende toegankelijk geacht voor rolstoelgebruikers. Vanuit onze positie hebben we geen middelen ter beschikking om de aanpassingen te claimen bij Portaal.
Naast de uitvoering van een rechtmatigheidcontrole op basis van het Bouwbesluit, kunnen wij opdrachtgevers wel aanmoedigen, om bij de ontwikkeling van nieuwe woonvoorzieningen, rekening te houden met de wensen van de toekomstige bewoners. In het komende gesprek met de corporaties maken we heldere prestatieafspraken.
5. Welke mogelijkheden zijn er om vooraf bij de bouw van woonzorgcentra eisen te stellen aan project ontwikkelaars en architecten om bepaalde voorzieningen mee te nemen in de bouw? Denk aan brede deuren, brede gangen en een gelijkvloerse toegang tot gebouw, woning en balkon.
Wij kunnen, zoals zojuist is aangegeven, geen zwaardere eisen stellen dan voorgeschreven in het Bouwbesluit. Het Bouwbesluit schrijft, ten aanzien van de genoemde gevallen, het volgende voor:
Hoogte drempels
Het Bouwbesluit schrijft slechts voor dat ten minste één toegang van de woning een drempel heeft van niet meer dan twee centimeter. Van de bouwtekening van “de Zonnebaars” valt af te lezen dat de woningen slechts een drempel bevatten tussen de badkamer en de woonkamer. Deze drempel is overigens lager dan de wettelijke eis van twee centimeter.
Breedte deuren, gangen en galerijen
De vrije doorgang van onder andere een verblijfsruimte, toilet-, badruimte, lift en gemeenschappelijke berging moet ten minste 0,85 meter breed zijn. Daarnaast moeten gemeenschappelijke verkeersroutes een breedte hebben van ten minste 1,2 meter en bij de entree van een woongebouw en bij een lift moet er een ruimte van 1,5 meter x 1,5 meter vrij zijn ten behoeve van de draaicirkel van een rolstoel.
De galerijen van “de Zonnebaars” zijn gemeenschappelijke verkeersruimten en voldoen ruimschoots aan de minimum breedte-eis. Overigens mogen galerijen, uit het oogpunt van brandveiligheid, in beginsel niet dieper zijn dan 1,8 meter. Er dient voldoende ventilatiecapaciteit aanwezig te zijn op de galerij, zodat er geen rookophoping tijdens een eventuele brand kan ontstaan onder de galerij.
Gelijkvloerse toegangen
Binnen de toegankelijkheidssector mogen er nergens hoogteverschillen tussen verschillende vloeren/ruimten zijn van meer dan twee centimeter. De drempels tussen de verschillende ruimtes overschrijden de eis van twee centimeter niet.
6. Wat vindt het college van het voorstel om als gemeente de opdrachtgever een “seniorencheck” aan te bieden? Deze houdt in dat het nieuwbouwplan op toegankelijkheid en bruikbaarheid door de toekomstige bewoners wordt gecheckt door bijvoorbeeld een Wmo-consulent of de WIG. Zo nee, waarom niet?
Het college ondersteunt het idee van een “seniorencheck”. Wij zijn het met u eens dat de situatie, zoals die zich nu voordoet bij de Zonnebaars, onwenselijk is.
Wij zullen er alles aan doen om deze situatie in de toekomst te voorkomen. In de nieuwe raamovereenkomst met woningcorporaties hebben wij daartoe een passage opgenomen waarin we vastleggen dat er, voorafgaand aan het bouwen voor doelgroepen, duidelijke afspraken tussen betrokken partijen worden gemaakt over de noodzakelijke aanpassingen en over de financiering ervan. Op die manier hopen we een dergelijke situatie in de toekomst te voorkomen. Verder zullen we de corporaties aansporen om de doelgroep te consulteren bij de ontwikkeling van de bouwplannen.
College van Burgemeester en Wethouders van Nijmegen,
De Burgemeester, De waarnemend Secretaris,
mr. Th.C. de Graaf drs. R.J.M. van Wuijtswinkel MPA
Het belangrijkste nieuws van de fractie valt te lezen op de nieuwspagina.
De raadsleden stellen regelmatig schriftelijke
vragen en dienen moties en amendementen
in bij raadsvergaderingen. Ook zijn de initiatiefvoorstellen te lezen en de belangrijkste debatbijdragen.
Op een aantal thema's worden dossiers bijgehouden.
De wethouders hebben een aparte pagina, waar
ook valt te lezen hoe ze zijn te bereiken.
Contact opnemen kan ook. Kijk wanneer de fractieassistent aanwezig
is of vul direct een contactformulier in.
Welke kant de SP op wil in Nijmegen valt te lezen in het verkiezingsprogramma
2006 - 2010 .
Bezoek onze vernieuwde shop. Mooie kleding, leuke gadgets,
interessante boeken en rapporten...