SP Nijmegen :: Fractie

Schriftelijke vragen Vervoer van gevaarlijke stoffen per trein door Nijmegen

College van B&W
Korte Nieuwstraat 6
6511 PP NIJMEGEN

Nijmegen, 1 november 2004

Aan: Het College van Burgemeester en Wethouders van Nijmegen
Van: Jos van Rens, namens de SP-fractie
Betreft: Schriftelijke vragen, conform artikel 39 van het reglement van orde
Onderwerp: Vervoer van gevaarlijke stoffen per trein door Nijmegen

Geacht College,

Op maandagavond 11 oktober 2004 heeft een goederentrein door een technisch defect bijna anderhalf uur de spoorwegovergang op de Groenestraat geblokkeerd. De goederentrein vervoerde diverse gevaarlijke stoffen. Een van de containers op de wagons vervoerde volgens vervoerder Railion vuurwerk. Volgens de vervoerder vinden af en toe wel ook munitietransporten plaats naar onder meer Amerikaanse depots maar in deze goederentrein zou daar geen sprake van zijn. Bij de politie en brandweer bestond onduidelijkheid over de vervoerde stoffen in de trein op het moment van de blokkade van de overweg. De volgende dag op 12 oktober hebben verschillende brandweerauto's, politie en ambulance zich opgesteld rond de trein. Zo hebben buurtbewoners mij gemeld. Zij maken zich derhalve ongerust over het (toegenomen) vervoer van (gevaarlijke) stoffen per trein door Nijmegen.

Graag zou ik daarom antwoorden hebben op de volgende vragen:
1. Zijn de politie, brandweer en andere hulpverleningsinstanties op de hoogte van het vervoer van gevaarlijke stoffen? Weten ze welke stoffen, welke hoeveelheden en wanneer deze stoffen via het spoor worden vervoerd?
2. Hoeveel treinen met hoeveel ton gevaarlijke stoffen rijden per etmaal door Nijmegen?
3. Welke stoffen werden vervoerd in de bewuste trein van 11 oktober 2004 op het traject Nijmegen -Den Bosch?
4. Voldoen deze transporten over het spoor door Nijmegen aan de wettelijke veiligheidseisen en milieueisen?
5. Welke alternatieven hebben de vervoerders om het transport van gevaarlijke stoffen door stedelijke gebieden te voorkomen?
6. Heeft onze gemeente een rampenplan om bij calamiteiten, met betrekking tot transport van gevaarlijke stoffen per trein, in werking te zetten?

Met vriendelijke groet,
Namens de SP-fractie,

Jos van Rens

Raadslid SP

Antwoorden van het college van B&W

Geachte heer Van Rens,

In de schriftelijke vragen (art. 39 RVO) van 1 november jl. geeft u aan graag antwoord te krijgen op een zestal vragen met betrekking tot het vervoer van gevaarlijke stoffen per spoor. Aanleiding van deze vragen is de defecte goederentrein die op maandagavond 11 oktober 2004 bijna anderhalf uur de spoorwegovergang op de Groenestraat heeft geblokkeerd.

1. Zijn de politie, brandweer en andere hulpverleningsinstanties op de hoogte van het vervoer van gevaarlijke stoffen? Weten ze welke stoffen, welke hoeveelheden en wanneer deze stoffen via het spoor worden vervoerd?
Het vervoer van gevaarlijke stoffen gaat over één van de drie modaliteiten weg, spoor of water. Het vervoer van gevaarlijke stoffen per spoor omvat ongeveer 3% van het totale vervoer van gevaarlijke stoffen in Nederland (bron: jaarverslag Inspectie Verkeer en Waterstaat over 2003). De modaliteit binnenvaart neemt 82% voor de rekening en de modaliteit weg 15%. De hulpverleningsinstanties zijn op de hoogte van het feit dat er vervoer van gevaarlijke stoffen per spoor plaatsvindt. Zij weten vooraf echter niet welke stoffen in welke hoeveelheden wanneer worden vervoerd. Bij Railion (Railion is de grootste goederenvervoerder over het spoor van Nederland) is echter wel precies bekend welke stoffen in welke hoeveelheden in de trein aanwezig zijn voordat de goederentrein vertrekt. Zij weten daarnaast ook de precieze plek van een treinstel met bijbehorende gevaarlijke stoffen in de trein. De samenstelling van de trein kan tot op het laatste moment (tot ongeveer een kwartier voor vertrek) nog wijzigen en dat is de reden dat het onmogelijk is om vooraf aan diverse instanties de samenstelling van de trein door te geven. Ingeval van een calamiteit is er bij de hulpdiensten een speciaal telefoonnummer bekend dat gebeld kan worden om de precieze samenstelling van de trein te verkrijgen. Die informatie is dan direct beschikbaar.

2. Hoeveel treinen met hoeveel ton gevaarlijke stoffen rijden per etmaal door Nijmegen?
Het aantal goederentreinen varieert van 10 tot 20 treinen per dag, dit is afhankelijk van de vraag naar goederenvervoer. Zo?n 40% van de goederentreinen bevat gevaarlijke stoffen waarmee het aantal goederentreinen met vervoer van gevaarlijke stoffen varieert van 4 tot 8 per etmaal. Naast de variatie in het aantal treinstellen per goederentrein varieert ook de hoeveelheid van gevaarlijke stoffen per treinstel van 0 kg tot boven de 80 ton. Het is derhalve zeer lastig om aan te geven wat de hoeveelheid gevaarlijke stoffen is die per etmaal door Nijmegen worden vervoerd. Daarnaast kan worden opgemerkt dat bij berekeningen van de externe veiligheidsrisico's gebruik wordt gemaakt van jaarcijfers. De noodzaak om de hoeveelheid gevaarlijke stoffen per etmaal te kennen is in dat kader dan ook niet zo groot.

3. Welke stoffen werden vervoerd in de bewuste trein van 11 oktober 2004 op het traject Nijmegen - Den Bosch?
Bij Railion is de lijst opgevraagd met de samenstelling van deze goederentrein. Deze trein bestond uit 23 treinstellen waarvan er 2 helemaal leeg waren. De trein bevatte verder:

1 treinstel met een aardolieproduct

1 treinstel met Methylacetaatnethanol

1 treinstel met Isopropylalkohol

1 treinstel met levensmiddelen

3 treinstellen met poedermelk

1 treinstel met consumentenvuurwerk

13 treinstellen met chemische stoffen die niet geclassificeerd hoeven te worden volgens de ADR (?Accord européen relatief aux transports internationaux des marchendises Dangereuses par Route?). Alle landen die deze overeenkomst (ADR) met elkaar aangaan, waaronder Nederland, komen met elkaar overeen dat het internationale vervoer over de weg van gevaarlijke stoffen over hun grondgebied geheel plaatsvindt overeenkomstig de in deze overeenkomst vervatte regels. Voor het internationale vervoer van gevaarlijke stoffen over de spoorweg geldt het Reglement betreffende het internationale vervoer van gevaarlijke goederen over de spoorweg (RID). De landen die dit Reglement ondertekenen, komen met elkaar hetzelfde overeen als hiervoor genoemd in het ADR.

4. Voldoen deze transporten over het spoor door Nijmegen aan de wettelijke veiligheidseisen en milieueisen?
De vraag of deze transporten over het spoor door Nijmegen voldoen aan de wettelijke veiligheidseisen en milieueisen kan bevestigend geantwoord worden. Naast de internationale regelgeving zoals de ADR en de RID heeft Nederland ook nog eigen regels over het vervoer van gevaarlijke stoffen waaraan moet worden voldaan. Deze zijn vastgelegd in de Wet Vervoer Gevaarlijke Stoffen (WVGS) en het Besluit Vervoer Gevaarlijke Stoffen. De toezichthoudende bevoegdheden liggen echter niet bij de gemeente Nijmegen maar bij de Divisie Rail van de Inspectie Verkeer en waterstaat.

5. Welke alternatieven hebben de vervoerders om het transport van gevaarlijke stoffen door stedelijke gebieden te voorkomen?
In tegenstelling tot bijvoorbeeld het goederenvervoer over de weg heeft het vervoer over het spoor niet veel mogelijkheden om andere routes te nemen. Omdat het spoor wordt gebruikt voor zowel het vervoer van personen als goederen zijn de sporen veelal door stedelijk gebied aangelegd. Voor Nijmegen geldt echter wel dat ingeval de Betuwelijn gereed is er een enorme afname van vervoer van gevaarlijke stoffen door de stad te zien zal zijn.

6. Heeft onze gemeente een rampenplan om bij calamiteiten, met betrekking tot transport van gevaarlijke stoffen per trein, in werking te zetten? De gemeente Nijmegen kent een rampenplan dat in werking treedt mocht zich een ongeval op het spoor voordoen.
Mocht er onverhoopt een ongeval plaatsvinden op het spoor, dan is de brandweer in Nijmegen voorbereid op dergelijke ongevallen.

Hoogachtend,

De Burgemeester,	De Secretaris,
mevr. dr. G. ter Horst	ir. H.K.W. Bekkers

terug naar de andere vragen