SP Nijmegen :: Begroting 2010

nijmegen.sp.nl

Zoeken in Nijmegen

Begroting 2010

Uitgesproken tijdens de raadsvergadering van 18 en 24 november 2009 door Hans van Hooft jr.

Ik wil het college om te beginnen maar eens feliciteren met de puike prestaties die hier het afgelopen jaar zijn neergezet. Ik heb de stads- en wijkmonitor nader bestudeerd en ik kom daar een aantal cijfers tegen dat volgens mij onomstotelijk aantoont dat dit college zijn werk goed heeft gedaan. Op allerlei terreinen zijn we de afgelopen acht jaar vooruitgegaan.

We scoren beter met betrekking tot onveiligheid in de buurt.
We scoren beter op een schone stad, een schone buurt.
We scoren beter wat betreft vernielingen in de buurt.
We scoren beter wat betreft de verloedering, er is minder verloedering.
We scoren beter wat betreft speelmogelijkheden voor kinderen.
We scoren beter met plekken waar jongeren elkaar kunnen ontmoeten.
We scoren beter over de tevredenheid van voorzieningen voor jongeren.
We scoren beter wat betreft deelname van mensen aan buurtactiviteiten.

Maar ook als je kijkt naar de sport, dan scoren we stukken beter met betrekking tot de deelname van jongeren aan sport. Dat is zomaar even een greep uit een aantal belangrijke punten van dit college om veel in de wijken te doen. We kunnen zeggen dat we bijna op alle punten een forse vooruitgang hebben geboekt. Die cijfers spreken dan ook boekdelen. Dit college is er ooit gekomen omdat de bevolking wilde dat er meer aandacht voor de wijken kwam. In die opdracht van de bevolking is het college wat ons betreft volledig geslaagd. Er kan van alles beter, maar er is duide-lijk gebroken met een langdurige Nijmeegse traditie waarin altijd alles slechter werd. In Nijmegen wordt de laatste jaren alles beter. En dat blijkt ook uit alle resultaten van landelijke onderzoeken, want Nijmegen is met stip gestegen van een middenmootpositie naar de top van de steden waar iedereen wel wil wonen. En daar mogen we trots op zijn.

Naast aandacht voor de wijken hebben we als coalitie vier jaar geleden ook gezegd dat er meer betaalbare huurwoningen moeten komen. Drieduizend maar liefst, een heel hoge ambitie. Als we nu naar de planning op papier voor de komende jaren kijken – want het duurt natuurlijk altijd even voordat je de ambities kunt uitrollen – dan komen we een aardig eind in de buurt. Maar zoals iedereen weet, is papier heel geduldig. Vooral als daar een crisis doorheen fietst die de bouw helemaal stil legt. De kans is dan ook bijzonder groot dat al die goede of redelijke cijfers op papier, in de praktijk niets meer waard zijn. Daarom heb ik afgelopen maandag een plan gelanceerd om de bouw van sociale huurwoningen vlot te trekken. We leven in een vreemd land. We geven aan de rijkste helft van Nederland 10 miljard aan hypotheekrenteaftrek. Aan de armste helft van Nederland geven we 2 miljard aan huursubsidie. Dat is toch vreemd.

Want als je als land zou zeggen: wij geven twee tot drie keer zoveel uit voor huursubsidies, dan zouden we helemaal geen probleem hebben. Dan gaan die corporaties allemaal bouwen en dan zou er voldoende koopkrachtige vraag zijn om die huurwoningen neer te zetten. Maar zo is het op dit moment niet. Een weeffoutje in Nederland. Maar ik denk dat wij daar vanuit Nijmegen iets kunnen rechtbreien. Dat kan en dat zal ook moeten. Corporaties willen wel bouwen, maar ze beschikken op dit moment over te weinig cash. Het enige wat wij als gemeente moeten doen, is ervoor zorgen dat er cash op tafel komt. Cash om betaalbare huurwoningen te bouwen.

En dat plan is vrij simpel. Als wij willen – en als de corporaties willen – dan kunnen wij morgen 150 miljoen op tafel leggen. Met 150 miljoen kun je drieduizend, misschien wel vierduizend betaalbare huurwoningen bouwen en daarmee kun je de onrendabele top financieren. Het is zeker dat die woningen worden verhuurd, want de woningnood is enorm. Dat kunnen wij doen door de grond onder de dertigduizend woningen van de corporaties te kopen voor 5000 euro per woning. Dan heb je die 150 miljoen. We zetten daar een erfpacht tegenover met een lage rente en daarmee worden de corporaties en huur-ders niet op kosten gejaagd. Ik heb dat uitgerekend en dat hoeft de corporaties en huurders nauwelijks iets te kosten.

Voor de corporaties gaat het erom dat ze de onrendabele top gefinancierd krijgen. Dat bedrag moeten ze hebben. En het andere bedrag kunnen ze lenen bij de bank en daar krijgen ze huurinkomsten van. Dat zit wel goed. Dus ze hebben per woning ongeveer 50.000 euro nodig. Dan kun je met die 150 miljoen minimaal drieduizend woningen bouwen. Dat sommetje klopt wel. En corporaties begrijpen ook wel dat het sommetje klopt, want ze hebben er belangstelling voor. In LUX zeiden ze na afloop tegen mij: “Een leuk verhaal. Maar, zeiden ze, wij zouden het ook wel leuk vinden, als je de grond die je dan vrijgeeft, ook voor 5000 euro verkoopt, want daar moeten we nu iets meer voor betalen.” Toen ben ik weer gaan rekenen en kwam ik erachter dat dit ook nog kan.

We kunnen die grond zelfs voor rond de 5000 euro weggeven, als we die grond voor een bedrag tussen de 15.000 en 20.000 euro kopen van de GEM. Dan springen we er nog goed uit. Dus wil ik eigenlijk maar een ding vragen. Volgens mij is dit het moment, hét moment, om dit te doen. De rente is extreem laag, de corporaties staan te springen om te kunnen bouwen, de woningnood is extreem hoog, er zijn weilanden waarvoor een rente wordt betaald waar we helemaal niet goed van worden. Dat houden we twee jaar vol, en dan stikken we in de financiële ellende van de GEM. We kunnen dus nu de stap voorwaarts maken in plaats van langzaam het moeras in te zakken. Ik wil dus maar een ding vragen, namelijk of het college met mij de urgentie van het probleem ziet. Ziet u – met mij – de kansen om hiermee de stad vooruit te helpen, en wilt u hiermee direct – maar dan ook direct – aan de slag gaan? Eigenlijk is het enige antwoord dat ik van u wil horen: Ja.

Een van de laatste punten waar ik het over wil hebben, gaat over de belastingen. U weet allemaal dat de SP voor een eerlijke lastenverdeling is. De sterkste schouders moeten de zwaarste lasten dragen. Wij zijn ook niet voor al te hoge lasten. We hebben altijd gezegd dat we het redelijk goed doen als wij in Nijmegen een middenmootpositie innemen wat de lasten betreft. Acht jaar geleden begonnen wij in de middenmoot van de grote gemeenten, en als je kijkt waar we met deze begroting uitkomen, dan is mijn inschatting dat we zo rond positie 23, 24, 25, 26, 27 uitkomen. Ik weet niet helemaal precies wat andere gemeenten doen. Dit betekent dat twee van de drie grote gemeenten in Nederland duurder zijn dan Nijmegen. Dit betekent dus dat wij – relatief gezien – in de afgelopen acht jaar goedkoper zijn geworden dan al die andere gemeenten.

Ik heb zelfs nog beter nieuws. Ik heb gezien dat Arnhem de rioolheffing met een kwart gaat verhogen, en als mijn rekenvaardigheid mij niet helemaal in de steek heeft gelaten, zou het wel eens zo kunnen zijn dat Arnhem – het zal 1 of 2 euro zijn – voor de gemiddelde inwoner een duurdere stad wordt dan Nijmegen. U kent onze mening over de sterkste schouders en de zwaarste lasten. U kent onze mening ook over het afschaffen van de afvalstoffenheffing en dit integreren in de ozb. Dat levert voor een huurder bijna 60 euro op, en voor een koopwoning levert het voor elke 100.000 euro WOZ-waarde 10 euro minder op. Dit betekent dat als je de afvalstoffenheffing zou integreren, 97% van de bewoners in Nijmegen erop vooruit zou gaan. 97% van de bevolking heeft daar voordeel van, maar helaas is dat niet 97% van deze raad, want er zijn maar twee partijen en een eenmansfractie die zeggen: dat kun je misschien wel doen. Dat begrijp ik niet.

De SP vertegenwoordigt in dit punt 97% van de bevolking, want die wil dat graag. Maar wat u misschien ook nog niet wist, is dat wij voor bedrijven graag eenzelfde filosofie hanteren. Daarom bied ik u twee moties aan. Een motie die het reinigingsrecht halveert – en voor kleine bedrijfjes aan huis overigens helemaal afschaft – en een motie die het tarief voor het rioolrecht halveert, door grote bedrijven voortaan mee te laten betalen aan het riool. Voor de duidelijkheid: reinigingsrecht gaat over het ophalen van de vuilniszakken en rioolrecht gaat over die pijp die onder de grond ligt.

Grote bedrijven betalen nu maar tot een WOZ-waarde van 3 miljoen. Die twee moties samen leiden voor een klein bedrijf tot een lastenverlaging van 224 euro. 8,3% lastenverlaging. Maar zelfs een bedrijf met een WOZ-waarde van 3 miljoen gaat er met dit voorstel 3,2% op vooruit. Dit voorstel leidt ertoe dat 97% van de bedrijven beter af is. U hebt vorig jaar al 97% van de bevolking in de steek gelaten, u gaat me toch niet zeggen dat u nu ook 97% van de bedrijven in de steek laat? Ik wil u toch dringend verzoeken om er eens goed naar te kijken. Want als u zegt dat u iets voor de economie wilt doen – daar kom ik zo meteen nog even op terug – dan zeg ik: hiermee doet u iets voor de economie.

Daarom wil ik ook een vergelijking maken met het voorstel van de PvdA. Het voorstel dat ik hier heb ingediend, kost ons als gemeente niets, nul komma nul. Dat betekent alleen maar eerlijk delen. Eerlijk delen: de groten betalen meer, de kleintjes betalen minder. Als ik het voorstel van de PvdA zie, dan kost ons dat 1 miljoen euro. Wat levert dat nu op? Iemand met een woning van 200.000 euro krijgt van de PvdA eenmalig 16 euro cadeau. Yes! Een bedrijf met een pand van 300.000 euro, krijgt van de PvdA 22 euro cadeau. Yes! En dat is alleen maar voor volgend jaar. Ik zeg dat dit pepernotengeld is, als je dat vergelijkt met het voorstel dat ik hier doe, want daarmee krijgt een klein bedrijf – van de SP in ieder geval, maar ik hoop ook van u – 224 euro.

En weet je waarom het dan goed is? Omdat bijvoorbeeld NXP en Electrabel multinationals zijn. Ik weet niet of u weet wat Nederland betekent voor multinatio-nals? Een belastingparadijs. Wij laten in Nederland 16 miljard euro liggen aan vennootschapsbelasting voor multinationals omdat die allerlei constructies hebben, waarmee ze in Nederland geen cent – maar dan ook geen cent – vennootschapsbelasting hoeven te betalen. Dat mag allemaal. U kunt het helemaal normaal vinden om altijd de grootste, de rijkste, het meeste te geven en de kleinste het geld af te pakken, maar wij doen dat liever andersom. Wij halen het geld liever waar het zit. Dit is een klein bedrag, het staat in geen verhouding tot die 16 miljard die ik net noemde en waar geld is te halen. Het is een klein bedrag, voor die bedrijven is dat kleingeld, voor ons is het groot geld, en het zou kleine bedrijven erg stimuleren. Want dan gaan we al 8% omlaag en dan komen we al aardig in de buurt van plek nummer 2. Het gaat om hooguit 0,5% van de omzet, het gaat om echt kleine bedragen die ze gemakkelijk kunnen missen. Naast wat ik zojuist al heb gezegd – dat in vennootschapsland Nederland die bedrijven uiteindelijk nauwelijks belasting betalen – is het echt minimaal. Het doet er niet toe. Het is geen vestigingsvoorwaarde. Het is veel belangrijker dat die stadsbrug er over twee jaar komt te liggen, dat we hier een goed opgeleide arbeidsmarkt hebben, dat mensen straks in een huis kunnen wonen. Dat zijn vestigingsvoorwaarden voor een bedrijf. Daar gaat het om. Uit alle onderzoeken uit het verleden over wat nu belangrijk is, blijkt dat lokale lasten geen factor is wat betreft vestiging of vertrek. Het gaat om al die andere dingen, behalve daarom. En dat zou u ook moeten weten.

Ik verbaas me in ieder geval hooglijk, maar dan ook hooglijk, over het amendement van de PvdA, waarmee u 1 miljoen uit de gemeentekas haalt om eigenlijk voor de verkiezingen goede sier te maken. Het is wel een goedkope verkiezingstruc omdat u het eenmalig doet. Als u dan echt vindt dat dit het beleid moet zijn, dan moet u het structureel doen en dan moet u er vervolgens de bezuinigingen bijleggen. U doet gewoon een greep uit de kas. Het college heeft een greep uit de kas gedaan om u gunstig te stemmen, maar het is eigenlijk een waanzinnige maatregel. Ik zei al, mijn inschatting is dat u probeert goede sier te maken. U staat er landelijk vrij beroerd voor in de peilingen, maar ik moet u eerlijk zeggen: dit soort acties zullen u niet verder helpen. Mensen zijn niet gek en die stemmen echt niet op Sinterklaas. Ik zie het dus echt als een soort Sinterklaasactie met pepernotengeld klein geld uitdelen, a-structureel. En ik vraag me dus echt af of u straks Hannie Kunst een baard en een mijter op zet, met haar de stad ingaat, en dat u zelf achter haar aanloopt als Rutger Zwarte Piet om pepernoten uit te delen, want ik snap er dus helemaal niets meer van.

Maar goed, ik ga een eind aan mijn verhaal breien. Een punt nog, dat is uw amendement om de Nuon-gelden nu niet te gebruiken om investeringen in de openbare ruimte in een keer af te boeken. Ik vind dat eigenlijk toch wel een beetje grof. U klaagt erover – en iedereen in de stad, en terecht – dat de fietspaden en de wegen er niet goed bijliggen. Dat komt ergens vandaan. Het is namelijk een financiële erfenis uit het verleden, dat al het geld dat staat voor de openbare ruimte alleen maar gebruikt kan worden om kapitaalslasten mee af te lossen en dus niet om in de openbare ruimte te steken. Als SP zijn we er al ongeveer zeven jaar mee bezig om dat bedrag van de kapitaalslasten omlaag te brengen, zodat we wel in de openbare ruimte kunnen investeren. Dat is stapje voor stapje gelukt. Maar het is uw erfenis geweest van acht jaar geleden, van financieel goed beleid zullen we maar zeggen. Nu die erfenis dan eindelijk een keer wordt opgeruimd, zou u opgelucht moeten zijn – ‘hè, hè, eindelijk zijn we van die ellende af’ – wij zijn opgelucht, en ook de mensen in de stad zouden eindelijk opgelucht kunnen zijn dat ook op dat punt nu eens eindelijk voortgang wordt geboekt. Dat je niet over iedere kuil in een fietspad je nek breekt. Ik vraag u dus om uw amendement in te trekken, want het is een voorstel dat ons uiteindelijk niet verder helpt. Dank u wel.

Tweede termijn

Dank u wel. Wij staan achter het college. Dat zouden meer mensen moeten doen. Dat is ook reden om de twee moties ‘De sterkst schouders, ook de zwaarste lasten’, beide in te trekken. Beschouw het als een gebaar van loyaliteit aan het college. Ik ben vol vertrouwen dat bij de komende coalitieonderhandelingen die moties linksom of rechtsom in het coalitieakkoord terug zullen komen.

Wat betreft het decemberfonds, de motie die het college ontraadt, kunnen wij ons grotendeels vinden in de argumentatie van het college. Maar als wij moeten wachten op het minimabeleidsplan, dan kunnen we dit niet meer doorvoeren, omdat dan december voorbij is. Om die reden steunen wij toch het decemberfonds, alhoewel de argumentatie van het college valide is. Een volgende keer denk ik dat we dit soort zaken eerder moeten regelen, dus dat de beleidsplannen eerder aan bod moeten komen en niet in december.

Het komt wel vaker voor hier dat er moties worden aangenomen waarvan het college zich afvraagt of je dat wel zo moet doen. Maar er zijn ook moties of amendementen waarvan het college zegt dat het absoluut niet kan. Die zouden wij nooit indienen. De VVD kan bij het voorstel ‘Meldpunt, verbeter de regels’, op onze steun rekenen. Wij hebben lang getwijfeld over de motie ‘Eiermarktgarage weer open voor bezoekers’. Uiteindelijk zijn we tot de conclusie gekomen dat het toch niet zo verstandig is. Een jaar geleden hebben we gezegd dat daar de langparkeerders terecht moeten en dan zouden we nu weer zeggen dat we teruggaan naar kortparke-ren. Maar het feit dat die garage op zaterdag niet vol zit, is een slechte zaak. Dat door de week de garages niet vol staan is niet erg. Want die garages zijn er vooral voor de piekmomenten. Ik vind dat op zaterdag zo’n garage vol zou moeten zijn. Ik weet niet waar het aan ontbreekt. Misschien zijn de tarieven te hoog of is er te weinig reclame. Maar ik zou toch het college willen verzoeken ervoor te zorgen dat die garage gewoon vol komt. Want er is iets niet helemaal goed in de haak als aan de ene mensen zeggen dat ze geen parkeerplaats hebben en aan de andere kant garages leeg staan. Ik zou de heer Van der Meer of het college willen oproepen om, als het daar straks nog zit, daar wat aan te gaan doen.

‘Parkeren onder de Waalbrug’: daar mag van ons ieder parkeren, al vragen we ons af of veel mensen het zullen doen. Tot slot een opmerking richting VSP over de motie ‘Stadswinkel ook op dinsdagmiddag open’. Meneer Hulskorte, we zijn het helemaal met u eens en volgens mij is iedereen het eigenlijk wel met u eens, dat het voor een grote stad als Nijmegen, de tiende stad van Nederland, eigenlijk niet kan dat wij op een normale winkeldag niet de hele dag onze stadswinkel open hebben. Wij willen het eerste onderdeel van uw motie, om onderzoek te doen, steunen, maar wij willen niet gaan rommelen in de openingstijden en dan zeggen dat we alle ochtenden pas om 10.00 uur open zijn. Ik snap dat u gezocht heeft naar een valide dekking en oplossing. Laten we nu eens helder in beeld krijgen wat dat kost en of we dat er dan ook in een volgende periode voor uittrekken. Die stadswinkel hoort gewoon open te zijn.

Tot slot. Ik zei zojuist al dat de SP het college steunt en dat meer mensen dat zouden moeten doen. Ik zou een beroep willen doen op de PvdA-fractie, mede naar aanleiding van het verhaal van de wethouder en uw doel. Het ging u toch om die bedrijven en ondernemers. Het gaat om een heel klein percentage van 1,8% en niet over 5% ozb, waar u het over heeft. Daarvoor moet deze hele operatie gedaan worden. Ik hoorde net de wethouder zeggen dat dit 1,2 of 1,6 miljoen euro is. De begroting zoals die hier ligt, is niet zonder slag of stoot tot stand gekomen. Dat weet u ook. Want u heeft na de zomer nogal overhoop gelegen met wethouder Depla, omdat u steeds meer wilde. Uiteindelijk is er van alles aan u toegegeven. Er ligt hier een begroting die aan uw wensen zeer ver tegemoet komt. Het college heeft ook gezegd dat men maximaal aan deze wensen tegemoet wilde komen, maar dat daar dan ook wel een streep lag. Dan is het over en uit.

Het college heeft het onaanvaardbaar uitgesproken over het amendement van de PvdA. Het is uw eigen wethouder, PvdA-wethouder Depla, die heeft gezegd dat dit voor het college onaanvaardbaar is. Dat is met steun van de wethouders van GroenLinks en SP, maar ook met steun van uw eigen PvdA-wethouder Hannie Kunst. Het hele college heeft gezegd dat dit onaanvaardbaar is. Ik begrijp dus niet hoe u het in uw hoofd haalt om deze zeer succesvolle coalitie, dit zeer succesvolle college, drie maanden voor tijd op te blazen. Dit gaat om een klein bedrag, als het gaat om de ondernemers, maar om een veel groter bedrag in het totaal. We hadden kunnen vertellen welke fantastische dingen we de afgelopen acht jaar hier allemaal in de stad hebben gedaan. Door dit college drie maanden voor de verkiezingen op te blazen, zou u, wat nog erger is, de stad voor de komende vijf maanden stuurloos achterlaten. Ik zou u dus zeer dringend , in het belang van het college, de stad en uw eigen partij, die u daar ook geen goed mee doet, willen verzoeken om dit amendement terug te trekken. Wij hebben onze moties ook teruggetrokken. Als u uw amendement terugtrekt, dan denk ik dat we in deze stad in ieder geval de komende maanden nog een stuk verder komen. Ik dank u wel.

[an error occurred while processing this directive]