SP Nijmegen :: Voorjaarsnota 2009 / Crisisbrief

nijmegen.sp.nl

Zoeken in Nijmegen

Voorjaarsnota 2009 / Crisisbrief

Uitgesproken tijdens de raadsvergadering van 15 juli 2009 door Hans van Hooft jr.

Als ik de crisisbrief lees, lijkt het toch wel een beetje nog mooi weer te zijn in Nijmegen. Ik wil hier niet meteen optreden als onheilsprofeet, door te zeggen dat het allemaal rampzalig is, maar ik durf toch wel te stellen dat we er eigenlijk redelijk beroerd voor staan. Dat is niet omdat wij onze financiën niet op orde hebben en dat is ook niet omdat we onvoldoende reserves hebben om de crisis het hoofd te bieden, maar dat is wel omdat de indruk ontstaat dat wij straffeloos zomaar 10 miljoen euro kunnen bezuinigen die wij van het gemeentefonds op ons dak krijgen. Dat wij dit kunnen bezuinigen zonder dat dit ten koste gaat van de voorzieningen in de stad. Het is overigens ook niet zo dat de crisis de gemeente het hardst treft, het is vooral dit fijne kabinet dat ons een structurele bezuiniging van in totaal 13 miljoen euro oplegt dat ons hard treft, terwijl op Prinsjesdag nog was beloofd dat niet wordt bezuinigd op het gemeentefonds. Die belofte is niet zoveel waard gebleken, want de korting op het gemeentefonds kost ons ongeveer 10 miljoen euro. Als je daarbij de extra uitvoeringskosten voor de WWB optelt, dan komen we bijna op 13 miljoen. Als we daarbij dan ook nog eens het tekort van 11 miljoen op het werkdeel optellen, de gesubsidieerde arbeid, dan gaan we dus structureel voor een kleine 25 miljoen euro het schip in. Dan zou ik bijna zeggen: tel uit je winst, met dit geweldige kabinet. Nijmegen mag 25 miljoen inleveren en dat is bijna net zoveel als de 30 miljoen die we zes jaar geleden mochten inleveren. Dat was een ander kabinet, met CDA, VVD en LPF. Ik vraag me dan ook onwillekeurig wel eens af wat nu het verschil is tussen dat kabinet en het huidige kabinet. Er is in ieder geval een constante, dat is het CDA. Over de verschillen mag u zelf nadenken. Maar die 25 miljoen is in ieder geval veel meer dan we een half jaar geleden dachten. Natuurlijk kunnen we een deel van de bezuinigingen op het werkdeel van de gesubsidieerde arbeid opvangen via het inkomensdeel. Natuurlijk kunnen we ook wel wat extra kosten voor de gesubsidieerde arbeid bij draagkrachtige inleners halen. Maar dan nog houden we, denk ik, een probleem over van ongeveer 15 tot 20 miljoen euro. Want op die manier gaan wij dat hele probleem van 11 miljoen niet oplossen. Hoewel we dan niet trapaf gaan met het Rijk, is die bezuiniging toch veel groter dan een paar maanden geleden leek.

In de crisisbrief zijn de eerste twee belangrijke uitgangspunten van het college: bestaand beleid handhaven en voorkomen van inhoudelijke bezuinigingen. Dat is mooi en dat is heel terecht. Maar hoe is dat te rijmen met vier jaar lang uitvoeringskosten beperken met 0,5% indexering, oftewel een bezuiniging van 14 miljoen? Het is volgens mij een ernstige misvatting om te denken dat je 14 miljoen kunt bezuinigen op de uitvoering, zonder in te leveren op de inhoud. Want op dit moment staat er al circa 13 miljoen aan bezuinigingen open op de organisatie. Er wordt in de voorjaarsnota wel gezegd dat we dit met pijn en moeite kunnen realiseren zonder in te hoeven leveren op de voorzieningen en de uitvoering, maar als er nog eens 14 miljoen bovenop komt, dan kunnen we dat niet zomaar uit de organisatie halen. Dat gaat dus echt ten koste van de stad. Volgens mij houd je dus ook iedereen voor de gek als je denkt dat je dat ongestraft kunt doen zonder op voorzieningen in te leveren, zonder in te leveren op de openbare ruimte en de kwaliteit daarvan, zonder in te leveren op sociaal beleid. Als we iedereen die in de gesubsidieerde arbeid zit, willen garanderen dat hij niet in de bijstand belandt, dan kun je er nog eens enkele miljoenen bij optellen. Hoeveel weet ik op dit moment nog niet, maar die miljoenen kun je er gewoon bij optellen. Dat kan dus niet zonder in te leveren op programma's. Wat betreft de SP kan en mag dat niet de bedoeling zijn van dit college.

Dan de financiën. De stad staat er op dit moment eigenlijk financieel beter voor dan ooit. Wij zijn een van de weinige gemeenten die kan zeggen dat ze crisisbestendig is. Wat de SP betreft willen we dat graag zo houden. Immers, de grote klap van de crisis komt niet nu, die komt pas volgend jaar en het jaar daarop, als je alle deskundigen mag geloven. Dan loopt de werkloosheid fors op, dan gaat de teller pas echt in negatieve zin lopen en dan moet je dus ook over voldoende reserves beschikken om die klap op te vangen. Als wij vier jaar lang door het Rijk worden gedwongen om financiële anorexia op de stad los te laten, dan moet je dus ook nog de middelen hebben om je voorzieningen op peil te houden. Je moet goede voorzieningen hebben en je moet de zaak structureel financieel op orde houden.

Als we de scenario's bekijken, dan kan ik over scenario 1 eigenlijk heel erg kort zijn. Volgens mij getuigt scenario 1 van een ongezonde vorm van ozbfetisjisme, zo noem ik het maar. Ik noem het een typisch VVDscenario. Het mag allemaal niets kosten en je weet ook zeker dat je er niets voor terugkrijgt. Een zorgvuldig opgebouwde reservepositie voor de komende vier jaar wordt er in één keer doorheen gejaagd. Dat betekent dat je de volgende tegenvaller, die er zeker komt zoals ik zojuist al zei, niet meer kunt opvangen. Dat zou misschien nog te billijken zijn, dat je door je reserves heen gaat, als je zou zeggen dat we onze voorzieningen goed op peil houden. Maar in combinatie met die 14 miljoen gaat dat niet lukken. Wat ons betreft is het scenario dus onbespreekbaar. Je kleedt hiermee de stad uit, je kleedt de gemeentelijke financiën uit en je weet zeker dat je over twee jaar gewoon vastloopt. Wat ons betreft kun je dat ook een volgend college niet aandoen, zelfs niet als in een volgend college de VVD zou zitten. Dit scenario wens je zelfs je ergste vijanden niet toe.

Wat de SP betreft, is scenario 3 een bespreekbaar scenario. Op dit moment misschien nog niet strikt noodzakelijk, maar dit scenario kan wat ons betreft zeker in beeld komen, als wij de gesubsidieerde arbeid onvoldoende overeind kunnen houden uit het inkomensdeel. Dat is ons maximum scenario om ook dat te kunnen doen. Als het nodig is, willen wij dit scenario wel gebruiken om daarvoor geld vrij te maken.

Wat ons betreft, kiezen we op dit moment voor het meest wenselijke scenario, scenario 2. We houden daarmee geld over om de reservepositie van de gemeente op peil te houden, al heb ik daar heel eerlijk gezegd niet al teveel illusies over, want ik denk eerder dat het geld hard nodig is om de voorzieningen in de stad op peil te houden. Ook wat betreft de woonlasten is dit een alleszins redelijk scenario. Op dit moment staan we van de 36 grote gemeenten op plaats 14 wat betreft woonlasten. Met dit scenario bevriezen we de woonlasten voor het tweede jaar op rij. Dat betekent dus dat we opnieuw een aantal plaatsjes zakken op de woonlastenladder. Daar hoeven we ons dus niet voor te schamen. Op dit moment staan we nog net in het linker rijtje en dan staan we in het rechterrijtje. Dat is een mooie positie en dan doen we het nog steeds uitstekend. We kunnen overigens nog verder zakken, maar dat heb ik al eerder betoogd, namelijk als we de afvalstoffenheffing integreren in de ozb. Dan kunnen we zo vijf plaatsen verder omlaag, maar daar is op dit moment helaas geen meerderheid voor, dus wachten we maar af of die wijsheid misschien met de jaren gaat komen. In eerste instantie wil ik het hierbij laten. Om één ding nog even duidelijk te maken, voordat ik afsluit: je kunt geen drie dingen tegelijkertijd doen. Je kunt niet je programma overeind houden en een financieel solide beleid voeren en vervolgens in je inkomsten fors teruglopen. Die drie dingen gaan niet samen. Dus je zult ervoor moeten zorgen dat je de inkomsten enigszins op orde houdt. We zitten gelukkig in de riante positie dat onze rioolheffing fors omlaag kan en dat we dat geluk kunnen gebruiken om die daling enigszins te compenseren via een extra ozbstijging, met als resultaat dat de mensen in Nijmegen er toch nog beter vanaf komen. Daar wil het even bij laten.

[an error occurred while processing this directive]