SP Nijmegen :: Perspectiefnota 2009

nijmegen.sp.nl

Zoeken in Nijmegen

Perspectiefnota 2009

Uitgesproken tijdens de raadsvergadering van 25 juni en 2 juli 2008 door Hans van Hooft jr.

Vorig jaar hadden we voor de zomer een rampzalige perspectiefnota, ik weet niet of u dat nog weet. Die werd gelukkig door het college teruggetrokken en na de zomer zag de nieuwe perspectiefnota er opeens heel wat zonniger uit. Nu hebben we voor de zomer al een mooie perspectiefnota dus dat belooft wat voor de begroting in het najaar. U begrijpt dat de SP in ieder geval zeer te spreken is over deze perspectiefnota en onze ambities uit het coalitieakkoord worden dan ook grotendeels gerealiseerd. De toekomst ziet er financieel goed uit, al onze reserves zijn meer dan dik op orde.

Dit college stond al te boek als sociaal maar inmiddels is ook het solide financieel beleid het handelsmerk van dit college geworden. Jaar na jaar zijn de begrotingen sluitend, houden we met de rekening miljoenen over en is de reservepositie van de gemeente langzaam maar zeker dik op orde gebracht. De afgelopen jaren stond Nijmegen steeds in de middenmoot als het om gemeentelijke lasten van de burger ging. Dit jaar zijn we opeens met stip gestegen naar de tweede plaats van de 36 grote gemeenten. De stijgende rioollasten zijn daarvoor de hoofdverantwoordelijke. Tel de ozb en de afvalstoffenheffing bij elkaar op en je ziet dat we op plaats 27 staan. Met de rioolbelasting erbij staan we opeens op de tweede plaats.

Uitgangspunt voor de SP is steeds geweest dat we niet de goedkoopste gemeente hoeven te zijn – want we bieden in Nijmegen immers een meer dan gemiddeld voorzieningenniveau – en aan de andere kant hoeven we ook zeker niet de duurste te zijn. Gemiddeld qua lasten is wat ons betreft mooi genoeg. We zijn ook blij dat het college voor de rioolbelasting is gered door een zandfilter waardoor de kosten voor het afkoppelen van het regenwater aanmerkelijk omlaag kunnen en daarmee de rioolbelasting dus ook omlaag kan. Mijn inschatting is dat die verlaging van 50 euro rioolbelasting ons weer een heel eind, maar niet helemaal, terugbrengt in de middenmoot. En mijn eerdere voorstel om minder snel kilometers riool te gaan vervangen is hierdoor in ieder geval voorlopig overbodig geworden, maar dat kunnen we wat mij betreft nog altijd gaan doen als blijkt dat we hoger zullen uitkomen dan verwacht.

Een ander voorstel dat ik vorige week heb gedaan is de afvalstoffenheffing volledig te integreren in de ozb. Dat betekent dat huishoudens niet langer een vast bedrag voor afvalstoffenheffing betalen, maar dat de kosten voor vuilinzameling betaald worden via de ozb. Ik heb eens uitgerekend wat daar de betekenis van is. Ik kan u melden dat vrijwel de hele Nijmeegse bevolking daarvan beter wordt meneer Leferink op Reinink. Gemiddeld gaan de lasten van de bevolking namelijk ruim 10% omlaag. Huurders zijn 91 euro goedkoper uit en mensen met een eigen woning zijn beter af als hun woning niet meer doet dan 428.000 euro. Dus iedereen met een woning tot 428.000 euro is beter af met de integratie van de afvalstoffenheffing.

Daartegenover staat wel – en daar moeten we ook eerlijk in zijn – dat bijvoorbeeld iemand met een woning van 1 miljoen woz-waarde 121 euro meer moet betalen, dat woningbouwcorporaties duurder uit zijn, dat huisjesmelkers duurder uit zijn en inderdaad dat ook bedrijven duurder uit zijn. Maar dit voorstel leidt er wel toe dat de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen en dat vrijwel de hele Nijmeegse bevolking beter af is. En dan weet ik dat onze vrienden van de VVD en het CDA gruwen van de gedachte alleen al dat de Nijmeegse bevolking gemiddeld 10% minder belasting gaat betalen. U gruwt ervan dat huurders nauwelijks nog gemeentelijke belastingen betalen. En u gruwt ervan dat alle woningeigenaren met een woning tot 428.000 euro beter af zouden zijn. En u gruwt ervan dat woningcorporaties, huisjesmelkers en bedrijven daarom iets meer moeten betalen.

Nou ik kan u plezieren. Dit voorstel ga ik dit jaar niet doen. Ik kan u nog verder plezieren. We zullen het voorstel van de PvdA steunen om de ozb het komend jaar te bevriezen. Dat scheelt 4% van de ozb en dat is daarmee over het totaal van de gemeentelijke lasten gezien ongeveer 2,5% minder lasten. Maar u snapt dat wij als SP niet in de raad zitten om het CDA en de VVD op te vrolijken. Daarom zullen we volgend jaar ons voorstel indienen voor volledige integratie van de afvalstoffenheffing en ik weet me daarbij ook verzekerd van de steun van de PvdA. Dat kunt u toch bevestigen meneer Zwart? Dhr. Zwart: Ik wacht uw voorstel af. Dhr. Van Hooft: Nee u kunt dat bevestigen. Want dat hebt u tenslotte met mij afgesproken. Dhr. Van Hees: U bent nu alweer bezig met de coalitieonderhandelingen? Dat is wel erg vroeg hoor. Dhr. Van Hooft: Nee volgend jaar zijn er geen coalitieonderhandelingen. Volgend jaar loopt het college nog gewoon door. Kortom, vandaag voeren wij een 2,5% liberale lastenverlichting door en volgend jaar voeren wij een 10% sociale lastenverlichting door voor de bevolking. Dat lijkt me voor deze coalitie in ieder geval een zeer evenwichtige lastenverlaging.

Dan nog twee andere zaken die ik vorig jaar tijdens de perspectiefnota aan de orde heb gesteld. Om te beginnen de bouw van betaalbare huurwoningen. In het coalitieakkoord hebben we afgesproken dat er netto 3000 betaalbare huurwoningen bij moeten komen. Vorig jaar heb ik vastgesteld dat in 2012 de bouw van 3000 betaalbare woningen gehaald kan worden, maar dat er ook nog ongeveer 1500 aan sloop of verkoop van afgaan. Kortom, hooguit 1500 betaalbare huurwoningen netto erbij in 2012. Ondertussen hebben de corporaties duidelijk gemaakt dat ze meer woningen willen gaan slopen en vooral meer woningen willen gaan verkopen. En de corporaties hebben ook duidelijk gemaakt dat ze geen enkele ambitie hebben om hun sociale huurwoningenbestand uit te breiden. Gelijk blijven vinden ze al mooi zat op dit moment. Die 3000 betaalbare huurwoningen erbij raken dus steeds verder uit beeld. Vorig jaar heb ik geconcludeerd dat wij nauwelijks grondposities hebben en dat wij daarmee relatief weinig mogelijkheden hebben om hierin te sturen.

Een ander probleem is dat de grondexploitaties van het grondbedrijf voor de gemeenteraad een zwart gat zijn. Binnen het grondbedrijf wordt de ene aan de andere exploitatie gekoppeld en de winst van de ene exploitatie wordt vervolgens weer gebruikt voor een ander nobel doel. Dan weer wordt de exploitatie gebruikt voor een atletiekbaan, dan weer voor een zwembad, dan weer voor een topsporthal, dan weer voor de Bloemenstraat, dan weer voor Doornroosje. Dat zijn op zich allemaal heel nobele doelen. Daar is helemaal niets mis mee. Maar de kernvraag wat er nu in principe moet gebeuren met de winsten van het grondbedrijf raakt hiermee volledig uit beeld. Telkens weer wordt er iets nieuws bedacht waaraan het geld van het grondbedrijf nuttig kan worden besteed en telkens weer zijn het heel aardige en nobele doelen. En soms valt er dan een kruimeltje af ten behoeve van de sociale woningbouw, nu twee keer 0,5 miljoen euro. Als we op deze manier doorgaan – het steeds weer incidenteel inzetten van winst van de planexploitaties en tal van leuke goede doelen – dan kan ik in ieder geval iedereen één ding verzekeren en dat is dat we die hoofddoelstelling van 3000 betaalbare huurwoningen erbij netto niet gaan halen.

Ik wil dan ook aan het college vragen of het op korte termijn met een notitie over het grondbedrijf wil komen. Het is wat de SP betreft linksom of rechtsom. Of het grondbedrijf krijgt de opdracht om binnen de planexploitatie jaarlijks zoveel sociale huurwoningen te realiseren of het grondbedrijf krijgt de opdracht om zoveel mogelijk winst te maken die we vervolgens met een bepaalde verdeelsleutel gebruiken voor een aantal maatschappelijke doelen. De topprioriteit is dan wat de SP betreft niet sport of cultuur maar de bouw van sociale huurwoningen.

Een ander punt dat ik vorig jaar tijdens de perspectiefnota met u heb besproken is het schoolzwemmen. Ons is jarenlang voorgehouden dat alle kinderen met een zwemdiploma van school gaan. Vorig jaar hebben we daar onderzoek naar gedaan en toen bleek dat op een school 14 van de 24 kinderen van groep 8 – en dat is dus 60% van de leerlingen – geen zwemdiploma hebben. Inmiddels heb ik begrepen dat de situatie op veel andere scholen niet veel beter is. Dat is ernstig, zeer ernstig. Ik kan nu zeggen dat we hierover nooit actief geïnformeerd zijn en dat de gemeenteraad jarenlang misleid is, maar dat ga ik niet doen. Ik ben geen zeurpiet en we zijn niet van de club van de politieke spelletjes. De SP is voor oplossingen. Daarom zou ik aan het college wel willen vragen waarom er in de perspectiefnota geen cent extra is uitgetrokken voor het schoolzwemmen. Het probleem dat kinderen zonder zwemdiploma van school gaan is veel groter dan we ooit hadden gedacht. Inmiddels weet u dat ook en is er toch geen extra geld voor vrijgemaakt in de perspectiefnota. Het college weet het ook. Wij hebben alleen geen idee wat het kost om dat probleem voor eens en voor altijd uit de wereld te helpen – althans hier in Nijmegen – maar we weten wel dat dit zeker een probleem is dat niet wordt opgelost als er geen extra geld bij komt. Ik kan nu al zeggen ongeacht wat het kost om ervoor te zorgen dat – bijna – alle kinderen met een zwemdiploma van school gaan: onze steun hebt u. Maar kom in godsnaam met een dergelijk voorstel.

Tot slot wil ik een amendement indienen en dat gaat over het volgende. Tijdens de 40-jarige verjaardag van Dukenburg vroegen veel jonge ouders om een grote wijkspeeltuin voor Dukenburg. Die hadden we toen niet even in onze achterzak zitten maar nu bijna twee jaar later denken we dat deze grote wens van veel jonge ouders alsnog in vervulling kan gaan. Dukenburg is dan wel een vergrijzende wijk, aan de andere kant komt er daardoor ook weer nieuwe jonge instroom de wijk in. Daarom dienen we een amendement in waardoor Dukenburg eindelijk die grote wijkspeeltuin krijgt op de Staddijk waar ze al jarenlang recht op heeft. Ik heb inmiddels van het college begrepen dat het samen met ouders en bewonersorganisaties in Dukenburg ervoor zal zorgen dat er een mooie speeltuin komt als u het amendement aanneemt.

Tweede termijn:

Dhr. Van Hooft: Dank u wel. Laat ik eerst maar eens wat moties en amendementen bespreken en daarna even nog wat pijnpuntjes. Even de moties. De motie van het CDA ‘Financiering skatebaan op rolletjes’ vinden wij zeer sympathiek. We willen haar alleen op dit moment niet steunen. Het college komt nu weer met informatie die weer anders is en vervolgens horen wij van mensen in de gang weer andere informatie. Wij zouden zeggen dat wij na de zomer hierover een besluit zouden moeten nemen. De kans is groot dat er tegen die tijd steun is als alle kaarten op tafel liggen. Op dit moment willen we haar nog even niet steunen. Het ‘Staand spreken’ van D66: daar zien we weinig in, evenals de foto's voor de politici. Hoewel het college dat steunt, vinden wij dat de partijen zelf verantwoordelijk zijn voor hun eigen foto's. Je zou zelfs kunnen zeggen dat de overheid de plicht heeft om neutraal de partijen te positioneren. En dan moet ik eerlijk zeggen meneer Van Hees, als ik dan op een foto naast u sta dan vermoed ik dat ik in het voordeel ben. Maar misschien is dat arrogant. Dat was een flauw grapje.

Dan de amendementen. ‘De sport- en speluitleen moet blijven’. Het college heeft wat ons betreft helder beargumenteerd – en na enig navragen kloppen de cijfers ook behoorlijk – wat de kosten betreft waarom de sport- en speluitleen zoals die nu is niet zou moeten blijven.
Dhr. Hillen: Voorzitter, mag ik hierop reageren?
Dhr. Van Hooft: Ja dat mag zo. Mag ik even twee zinnen afmaken?
De voorzitter: U mag van meneer Van Hooft zo reageren hoor ik.
Dhr. Van Hooft: Ik heb het nog niet gezegd en ik wou nog graag de argumentatie erachter zetten. Omdat de kosten die gemaakt moeten worden om een hele week open te zijn met twee medewerkers versus het aantal uitleningen, denken wij dat die dingen niet in verhouding staan. Daartegenover staat de garantie van het college dat als wijkbewoners bij een commerciële sport- en speluitleen spullen gaan halen, dit volledig vergoed wordt. Dat is volgens mij nog niet voor iedereen duidelijk. Ik zou het college toch willen vragen – want ik heb begrepen dat het aan een aantal mensen dat de afgelopen jaren geleend heeft al gemeld is – dat ook in De Brug nog eens heel helder wordt gemaakt dat als mensen iets willen lenen ze dat volledig vergoed kunnen krijgen via het wijkenbudget.

De voorzitter: De heer Hillen.
Dhr. Hillen: Dank u wel voorzitter. Dan ben ik blij dat meneer Van Hooft dat argument ook genoemd heeft, want dat betekent dat wij uiteindelijk uit het wijkenbudget particulieren gaan betalen die misschien wel dubbel of meer vragen om hetzelfde probleem op te lossen. In die zin vinden wij nog steeds die sport- en speluitleen een heel goede voorzet. Als u ziet: 171 aanvragen, mensen die langskomen, dat is in de twee dagen 1 persoon. Dan gaat het niet over die 171 mensen maar dan gaat het over al die kinderen die meespelen op zo'n toestel. Daar kunnen misschien wel vier- of vijfduizend kinderen of jongeren zijn die er iets mee doen. Dus in die zin heeft het een heel grote impact voor een luttel bedrag van 50.000 euro om de kleintjes netjes te krijgen en daarna de twee programma's die elk nog wat uit hun programma moeten halen. Dat zijn echt ‘peanuts’ tegenover wat de effecten ervan zijn.
De voorzitter: De heer Van Hooft.
Dhr. Van Hooft: Als het om die eenmalige investering in materiaal van 50.000 euro ging, dan hebt u inderdaad gelijk. Maar het gaat om twee medewerkers tegen 90.000 euro per jaar die dan – precies zoals u zegt – eens in de twee dagen iemand langs krijgen om iets uit te lenen. Dat betekent dus dat twee mensen daar twee dagen niks zitten te doen, dan komt er even iemand langs om spullen te halen, af en toe wat spulletjes repareren tussendoor want dat moet ook gebeuren. Maar dat is dan wat uw voorstel is. Daar ben ik niet voor. Dan ben ik er liever voor om die 90.000 te benutten om het rechtstreeks aan mensen te geven. Dan houd je nog geld over ook.

Dhr. Hillen: Voorzitter mag ik dan de creativiteit bij de SP eens een keer aanspreken? Kunnen we dat niet wat anders regelen? Misschien met vrijwilligers? Op een manier dat het toch netjes geregeld wordt?
Dhr. Van Hooft: Het was volgens mij met vrijwilligers, met een gratis kracht geregeld. Maar dat kan dus blijkbaar niet meer en er schijnen toch twee mensen te moeten zitten. Kijk als het helemaal voor niets zou kunnen – maar dan kost het ook geen 90.000 euro – maar dat kan dus niet en dat moet de wethouder anders straks maar uitleggen.

De voorzitter: Ik stel voor dat u doorgaat met uw betoog en het ook niet al te lang maakt.
Dhr. Van Hooft: Amendement 2 ‘Een veilige en comfortabele afrit’: ook dat vinden wij een sympathiek amendement. Wij zouden vooral ook aan het college willen vragen om dit nou wel eens nader uit te zoeken, met ProRail in overleg te gaan over die oprit bij de Oosterhoutsedijk of in ieder geval eens te kijken naar die fietsentrap en te bekijken of het dan bij de begroting helder kan zijn wat daarmee kan gebeuren of niet. Op dit moment willen wij dat amendement niet steunen. Dan heb ik een vraag aan de Partij van de Arbeid. Over de belastingverlaging van 4% die wij nu voorstellen hebben wij een aantal keer gesproken, voorafgaand aan deze vergadering. Daarvan heb ik gezegd: dat is in strijd met het coalitieakkoord maar ik wil daar wel in meegaan als – als onderdeel van die deal – de afvalstoffenheffing geïntegreerd wordt in de OZB. Daar wilde de PvdA voor dit jaar niet aan beginnen, maar uiteindelijk na wat heen en weer dealen heb ik gezegd: Oké, voor volgend jaar, steunen jullie dan de integratie van de afvalstoffenheffing? Ik heb begrepen dat meneer Zwart daar nog steeds positief tegenover staat maar ik heb gevraagd: Is het nou een deal? Is het een harde deal? Daar heb ik nog geen ja op gehoord. Ik zou nu van meneer Zwart willen horen of die deal een deal is. Want ik wil best wel aan een kant wat inleveren als je iets dealt maar dan wil ik aan de andere kant ook binnenhalen wat afgesproken is.

De voorzitter: De heer Zwart.
Dhr. Zwart: De heer Van Hooft heeft al een paar keer dat idee genoemd van integratie van de afvalstoffenheffing in de OZB. Wij vinden dat als fractie een interessant idee maar we willen wel zien wat de consequenties daarvan zijn. De heer Van Hooft heeft vorige week in zijn bijdrage daar een soort rekensom van gemaakt. Ik begrijp dat die rekensom alweer aangepast is. Dus ons verzoek zou zijn – en als de SP met zo'n verzoek komt dan willen we dat graag steunen – : college, breng in beeld wat daar de gevolgen van zijn voor de stad, ondernemers en burgers. Dan kunnen we daar een goed besluit over nemen. We vinden het op zich een interessante gedachte want we hebben zelf ook een aantal jaren geleden dat voorstel gedaan om die afvalstoffenheffing te integreren in de OZB. Dus als u met het voorstel komt van: college, breng in beeld wat daar de financiële gevolgen van zijn, dan zullen wij dat graag ondersteunen.
Dhr. Van Hooft: Die vraag kan ik iedere dag stellen en ik kan binnen een dag antwoord krijgen. Dat is de vraag niet. De kern is: hebben we een deal of niet? U hebt tegen mij gezegd: Oké, dan steunen wij volgend jaar de integratie van de afvalstoffenheffing. Nu zegt u: Wij zouden het graag in beeld gebracht willen zien. Dat is iets anders dan een deal. Iets in beeld gebracht zien kunnen we iedere dag krijgen. Ik wil gewoon weten of we een deal hebben of niet. Want we hadden een deal namelijk.

De voorzitter: Ik begrijp op zichzelf dat u dit politieke debat wilt voeren maar de vraag of u een deal hebt kunt u ook met zijn tweeën behandelen. Uw standpunt is duidelijk, uw vraag is duidelijk. Het antwoord – als dat niet wijzigt ten opzichte wat u net hebt gezegd – dan stel ik voor dat de heer Van Hooft doorgaat. Kan dat niet anders?
Mevr. Bos: Meneer de voorzitter, ik zou graag willen weten welke consequenties meneer Van Hooft eraan verbindt dat hij geen antwoord krijgt van de Partij van de Arbeid op zijn vraag of er een deal is.
Dhr. Zwart: Dat antwoord is: die deal is er niet. Ik heb u gezegd dat er geen keiharde garantie is dat wij meegaan met die afvalstoffenheffing.

De voorzitter: Dan is nu het woord aan de heer Van Hooft.
Dhr. Van Hooft: Die deal was er wel. Maar dan is mijn deal er ook niet. Dat betekent dat ik mijn handtekening onder amendement A3 intrek: Bevriezing van de OZB. Want als ik met mensen afspraken maak, dan ga ik ervan uit dat ze te vertrouwen zijn. Dat blijkt nu niet het geval te zijn en dan doe ik hier dus ook niet aan mee, want deze bevriezing is in strijd met het coalitieakkoord. Ik vind dus ook niet dat dit moet en kan gebeuren en onze handtekening is er in ieder geval onder uit. Ik ben benieuwd hoe het college daarop reageert.

De voorzitter: Zou u ondertussen ook willen afronden? Dhr. Van Hooft: Voor het overige hadden wij een amendement ‘Grote wijkspeeltuin voor Dukenburg’. Dat amendement willen wij intrekken en daarvoor in de plaats willen wij een motie indienen: ‘Grote wijkspeeltuin voor Dukenburg’. Dat was het.